31 july 2026, Martine Bontjes
Het atelier van... Bo Zhang
De wereld zoals wij mensen die waarnemen, is slechts één mogelijke realiteit. Maar kunnen we ook voorbij deze werkelijkheid zien? Al sinds haar jeugd houdt Bo Zhang vogels in huis. Ze heeft een fascinatie voor de manier waarop dieren, planten en mensen met elkaar samenleven, maar ook voor de lens waarmee zij de wereld aanschouwen. Waar mensen slechts drie typen kleurreceptoren bezitten, beschikken vogels over een vierde receptor waarmee zij ultraviolet licht kunnen zien. Die fascinatie vertaalt Zhang naar dromerige schilderijen, waarin fluorescerende kleuren een wereld suggereren die grotendeels aan het menselijk oog ontsnapt. Haar werk is tot en met 30 augustus te zien bij Namuso Gallery in de groepstentoonstelling ‘The World Re-seen, Remembered, and Felt’.
Waar is je atelier en kan je beschrijven hoe dat eruit ziet?
Tot en met 2026 werkte ik een groot deel van mijn tijd in Amsterdam. Na mijn afstuderen aan de Gerrit Rietveld Academie heb ik een atelier ingericht in München, waar mijn partner werkt. Daardoor kan ik meer tijd met mijn familie doorbrengen. Mijn praktijk is nog altijd nauw verbonden met Nederland, waar ik heb gestudeerd, geëxposeerd en nog steeds actief betrokken ben bij de kunstwereld. Mijn atelier is een aparte ruimte met twee grote ramen op het noordoosten, wat ideaal is om te schilderen. Aan de overkant van de gang heb ik bovendien een aparte opslagruimte, waardoor ik mijn atelier overzichtelijk kan houden en alleen de werken waaraan ik op dat moment werk zichtbaar zijn.
Wat maakt een atelier voor jou een goede werkplek? Is je huidige atelier je ideale plek of droom je weleens van een andere ruimte?
Ik maak olieverfschilderijen van middelgroot tot groot formaat, dus een eigen atelier is onmisbaar voor mijn praktijk. Ik kan me niet voorstellen thuis te werken, waar ik voortdurend voorzichtig zou moeten zijn om alles schoon te houden. Ik ben een rommelige schilder en juist die rommel heb ik nodig om creatief te kunnen zijn.
Los van de praktische voordelen is mijn atelier een toevluchtsoord waar ik me kan afzonderen en volledig kan opgaan in mijn innerlijke wereld. Mijn schilderijen zijn meestal verhalend van aard en om ieder verhaal goed te kunnen vertellen moet ik als het ware helemaal in de rol kruipen. Ik herinner me een interview met Claire Tabouret, dat ik las nadat ik haar solotentoonstelling in Museum Voorlinden had bezocht. Ze vertelde dat het na aankomst in haar atelier altijd even duurt voordat ze de juiste gemoedstoestand bereikt. Ze vergeleek dat met onder water gaan, duizend mijl diep in zee, waar al het andere verdwijnt. Dat beeld herken ik sterk. Zonder mijn atelier zou ik die diepe concentratie waarschijnlijk nooit bereiken.
Ik voel me ontzettend gelukkig met mijn huidige atelier, maar op de lange termijn droom ik wel van een andere plek. Wat ik hier mis is de levendige uitwisseling met andere kunstenaars. Mijn atelier bevindt zich niet in een gebouw dat aan kunst is gewijd en naast mij zijn kantoren. Mijn ideale werkplek zou een bruisend ateliergebouw zijn met open studio's en af en toe gezamenlijke activiteiten.
Bo Zhang, Just checking on you, 2026, Namuso GalleryVoordat je aan de Gerrit Rietveld Academie begon, promoveerde je in de cognitieve psychologie. Wanneer besloot je de overstap naar de beeldende kunst te maken?
Eigenlijk begon die overstap al tijdens het tweede jaar van mijn promotietraject. Toen ben ik gestart aan de Gerrit Rietveld Academie, waar ik de deeltijdopleiding DOGtime volgde. Daardoor kon ik een serieuze kunstopleiding combineren met mijn wetenschappelijke onderzoek.
Al van jongs af aan wilde ik schilder worden en ik heb jarenlang schilderlessen gevolgd. Omdat geen van mijn ouders kunstenaar was, werd schilderen echter altijd aangemoedigd als hobby en niet als een realistisch beroep. Toen ik als tiener overwoog naar de kunstacademie te gaan, waren mijn ouders daar sterk op tegen. Daarom koos ik een meer conventioneel carrière pad, al bleef de ambitie om kunstenaar te worden altijd aanwezig. In zekere zin sloten mijn studies Human Factors en Cognitieve Psychologie daar goed op aan. Mijn onderzoek ging over de manier waarop we de wereld waarnemen en ervaren, iets wat fundamenteel verbonden is met de manier waarop we kunst beleven.
Kort na mijn afstuderen aan de Gerrit Rietveld Academie besloot ik me volledig op mijn kunstenaarschap te richten. De positieve reacties op mijn eindexamenexpositie en de erkenning die mijn werk kreeg, gaven me het vertrouwen dat ik me eindelijk volledig aan het schilderen kon wijden. In veel opzichten voelde dat als een terugkeer naar iets wat ik eigenlijk altijd al had willen doen.
Gefeliciteerd met het winnen van de Buning Brongers Prijs 2026! Je werk is voor de tweede keer te zien bij Namuso Gallery. Hoe is het om jouw werk nu in een kleinere groepstentoonstelling te zien?
Dank je wel. Ik ben nog steeds ontzettend blij met de prijs. Hij voelt als een bevestiging dat ik de juiste weg ben ingeslagen en geeft me de motivatie om door te gaan. Het voelt bijzonder om terug te keren nadat ik vorig jaar deelnam aan de afstudeertentoonstelling van Namuso Gallery. Het is mooi om die samenwerking voort te zetten en tegelijkertijd mijn ontwikkeling als kunstenaar te zien.
Een van de mooiste aspecten van exposeren is de mogelijkheid om mensen te ontmoeten die de tijd nemen om naar het werk te kijken, nieuwe perspectieven te ontdekken dankzij de tentoonstellingscontext en in contact te komen met de kunstenaars met wie ik samen exposeer. Iedere tentoonstelling schept nieuwe mogelijkheden voor dialoog en uitwisseling. Ik vond het bijzonder inspirerend om mijn werk naast dat van Catelijne Boele en Katarzyna Bałdyga te zien. Hoewel onze beeldtalen duidelijk verschillen, zijn er subtiele raakvlakken tussen onze praktijken. Juist door de tentoonstelling werden die verbanden zichtbaar. Voor mij is een schilderij nooit helemaal af wanneer dit het atelier verlaat. Het blijft zich ontwikkelen door de mensen, gesprekken en contexten waarin het wordt ervaren.
Bo Zhang, Fluffy and melon, 2026, Namuso GalleryJe zegt dat je schilderijen ontstaan vanuit je persoonlijke fotoarchief. Hoe ziet dat archief eruit? Zijn dat oude fotoalbums die je doorbladert of digitale foto's op je computer?
Eigenlijk uit allebei. Als ik op zoek ben naar intrigerende beelden blader ik zowel door recente foto's op mijn telefoon als door oude analoge fotoalbums uit mijn jeugd. Daarnaast maak ik zelf voortdurend foto's wanneer ik een scène tegenkom die me interessant lijkt om later mee te werken. Ook foto's van vrienden maken deel uit van mijn archief. Veel van hen weten dat ik iets met vogels heb en sturen me daarom af en toe spontaan een foto van een vogel. Dat vind ik ontzettend leuk. Ik werk graag met toeval en met beelden waarvan ik de betekenis niet meteen volledig kan doorgronden.
Vogels keren steeds terug in je werk en je houdt zelf ook vogels. Wat hebben zij je geleerd over het waarnemen van de wereld?
Vogels hebben me geleerd dat de werkelijkheid nooit eenduidig is. Ze bewegen zich moeiteloos tussen verschillende lagen van de wereld waar wij mensen meestal volledig blind voor zijn, van de enorme hoogte van de lucht tot de grond onder onze voeten.
Thuis vliegen mijn vogels vrij rond. Ze brengen een vleugje magie in de meest alledaagse situaties. Soms lijken ze ons zwijgend te observeren en te beoordelen, soms zitten ze midden in kattenkwaad en op andere momenten lijken ze juist ver weg, alsof ze uit een andere wereld komen. Door mijn vogels in mijn schilderijen op te nemen, kijk ik als het ware door een vervreemdende lens naar mijn eigen leven. Daardoor ga ik dingen zien die er altijd al waren, maar die me nooit eerder waren opgevallen.
Je kleurgebruik is geïnspireerd op de manier waarop dieren zien. Waarin verschilt dat van de manier waarop mensen kleur waarnemen?
Vogels hebben mij geleerd dat de werkelijkheid nooit eenduidig is. Ze bewegen zich moeiteloos tussen de verschillende lagen van een wereld die voor ons mensen grotendeels onzichtbaar blijft, van de immense hoogte van de lucht tot de grond onder onze voeten. Door me te verdiepen in hun zintuiglijke belevingswereld ben ik me gaan afvragen hoeveel van de werkelijkheid zich eigenlijk aan onze menselijke waarneming onttrekt.
Thuis vliegen mijn vogels vrij rond. Ze brengen een vleugje magie in de meest alledaagse momenten. Soms lijken ze ons zwijgend te observeren en te beoordelen, soms halen ze kattenkwaad uit, en op andere momenten ogen ze juist afstandelijk, alsof ze wezens uit een andere wereld zijn. Door mijn vogels te schilderen, voelt het alsof ik mijn eigen leven bekijk door een vreemde, bijna buitenaardse lens. Het helpt me om dingen te zien die er altijd al waren, maar die ik nooit eerder had opgemerkt.
Bo Zhang, Farewell, 2025, Namuso GalleryWie is de figuur in 'Farewell'? Is het een zelfportret?
Ja, dat ben ik, maar de figuur kan net zo goed als iemand anders worden gelezen. Grappig genoeg is dit schilderij ontstaan naar aanleiding van een foto die Katarzyna mij vorig jaar stuurde. Zij is de kunstenaar met wie ik nu samen exposeer bij Namuso Gallery. We waren jarenlang studiegenoten en zijn goede vrienden. Op de foto stonden twee duiven die uitrustten bij een bushalte. Dat beeld vormde het vertrekpunt voor 'Farewell'.
In 'Farewell' heb ik een van de duiven vervangen door mezelf, waardoor een surrealistische scène ontstond waarin een figuur half lijkt te zweven in een vertrouwde maar moeilijk te plaatsen omgeving die zich geleidelijk opent tot een uitgestrekte, bijna eindeloze ruimte. Ik probeer in alledaagse scènes altijd een venster naar een andere werkelijkheid te openen, omdat ik al heel lang verlang naar een leven ergens anders.
Waar werk je op dit moment aan?
Ik sta aan het begin van een nieuw, onderzoeksgedreven project waarin ik me nog verder verdiep in het perspectief van vogels. Ik experimenteer met technische methoden om de wereld te reconstrueren zoals vogels die zien en leg daarmee de visuele basis voor een nieuwe reeks schilderijen. Onlangs ben ik uitgenodigd door dr. Francesco Walker, een voormalige collega uit mijn promotietijd die nu verbonden is aan de afdeling Cognitieve Psychologie van de Universiteit Leiden, waar hij onderzoek doet naar de waarneming van kunst. Komende november en december neem ik de tentoonstellingsruimte van de afdeling over. Dat voelt als een prachtige kans om deze nieuwe visuele experimenten te presenteren op het snijvlak van wetenschap en kunst.
Bo Zhang, Pipi in the tree, 2026, Namuso Gallery